Trần Tấn Vịnh

Với nhiều dân tộc sinh sống ở đại ngàn Trường Sơn, các món bánh được làm từ gạo nếp không chỉ là món ăn đơn thuần mà còn là món quà mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Chiếc bánh thơm thảo dành để đãi khách quý đến thăm nhà, thăm bản làng, biếu tặng bà con thân thuộc. Đặc biệt, đây chính là lễ vật thanh khiết dâng cúng thần linh, tổ tiên trong các lễ hội cộng đồng như lễ cầu mùa, lễ mừng cơm mới hay lễ cưới...

Bánh sừng trâu Đúng như tên gọi, loại bánh có hình dáng giống như chiếc sừng trâu được người Cơ Tu gọi là bánh cuốt hay a cuốt. Nó được gói bằng lá đót, buộc dây lạt, nguyên liệu là gạo nếp nương. Đồng bào lên núi chọn những chiếc lá to bản, không bị rách, hái về rửa và lau sạch, giữ cho lá không khô. Người gói bánh khum chiếc lá đót, đổ gạo vào và uốn đầu bánh còn lại thành đầu nhọn, dùng lạt buộc lại. 2 chiếc bánh sừng trâu sẽ buộc lại thành cặp, sau đó đem ngâm trong nước lạnh cho gạo nếp mềm ra. Nước ngâm bánh phải lấy nơi đầu nguồn suối trong trẻo và tinh khiết. Khi chín, bóc lớp vỏ bánh sừng trâu thấy màu xanh của lá đót, hương thơm hòa quyện giữa gạo nếp và mùi lá. Bánh sừng trâu để lâu sẽ bị cứng, có thể nướng trên than hồng sẽ giòn bên ngoài và dẻo thơm bên trong.

Bánh hình vầng trăng Bánh nếp giã trộn vừng là món ăn khá phổ biến của các dân tộc Cơ Tu, Tà Ôi, Bru - Vân Kiều, Pa Cô. Người Cơ Tu gọi là a zưh, người Vân Kiều gọi là a deep man. Trong các lễ hội như lễ cúng tổ tiên, lễ cưới, mừng mùa, Tết Nguyên đán, luôn có bánh a yớh. Nguyên liệu là nếp, mè đen, muối hạt... nhưng việc làm bánh thì rất kỳ công. Người phụ nữ khỏe mạnh mới đủ sức vung chày giã nếp làm bánh. Gạo nếp được đãi sạch, để ráo rồi cho vào nồi hông (nấu cách thủy) trên bếp than. Mè đen đem trộn với ít muối rồi cho lên bếp rang đều đến khi tỏa mùi thơm phức. Sau khi nếp chín thì cho vào cối giã, vừa giã vừa rắc bột mè đen vào cối. Để bánh được dẻo, mịn thì phải giã liên tục, đều tay. Đến khi hạt xôi nếp nhuyễn và hạt mè hòa chung màu thành thứ bột đen sẫm thì lấy ra dùng tay phết đều lên mâm đồng, nhôm hoặc khay tre. Chiếc bánh được vun tròn trịa và đầy đặn như vầng trăng rằm. Chỉ cần một con dao tre nhỏ để cắt ra thành từng miếng bánh. Bánh a yớh ăn ngon nhất là lúc mới được làm xong, vừa dẻo vừa có vị ngọt ngào của nếp nương và hương thơm dịu nhẹ của mè đen. Bà con thường mang theo vài miếng bánh để lót dạ khi đi rừng, làm rẫy.

Chiếc bánh của tình yêu Bánh nếp thơm là lễ vật và là món ăn không thể thiếu trong lễ cưới của nhiều tộc người. Đối với các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Cơtuic, bánh a cuốt được xem là chiếc bánh của tình yêu bởi lẽ nó luôn xuất hiện trong hôn lễ truyền thống của đồng bào. Luật tục Cơ Tu quy định rằng trong đám cưới chỉ có nhà gái làm bánh a cuốt đãi khách và làm quà cho nhà trai. Còn đối với người Vân Kiều, nhà gái phải gùi bánh a yớh và xấn (váy) sang nhà trai để làm lễ tiễn con gái về nhà chồng. Loại bánh này được gói thành một cặp, chiếc bánh to hơn tượng trưng cho người đàn ông và bánh nhỏ gợi đến hình ảnh của người phụ nữ. Trong lễ thành hôn, cô dâu, chú rể cùng nhau dùng bánh với ý nghĩa nên vợ thành chồng. Những chiếc bánh nếp dẻo thơm làm từ nguyên liệu mộc mạc đã trở thành nét văn hóa ẩm thực độc đáo của các dân tộc sinh sống trên dãy Trường Sơn hùng vĩ.[hoasen] Xem thêm bài viết liên quan:

• Khám phá các thức bánh hỷ trong đám cưới Việt Nam
• Bánh thơm hương đồng gió nội
• Những chiếc bánh gói lá

Bài: Nguyễn Phước Bảo Đàn Ảnh: Lê Trung

Khi bay qua cửa sông Bàn Thạch trên miền đất Nam Trung Bộ, từ trên cao, nhiều mái ngói đỏ lô xô, ẩn hiện bên bờ cát trắng. Ngôi làng với những mái nhà đỏ ấy chính là không gian sống của nhiều thế hệ người miền biển làm bạn với nắng, gió và những con sóng bạc đầu. Sống bên biển và giàu lên từ biển... Khởi nguồn từ những nhóm ngư dân tụ cư nơi cửa biển Đà Nông (cửa sông Bàn Thạch), quanh năm hướng biển kiếm tìm sinh kế, ngôi làng Phú Thọ dần hình thành, rồi dần về sau, cùng với sự phát triển của cộng đồng dân cư, ngôi làng ấy đã phân chia thành Phú Thọ 1, Phú Thọ 2 và Phú Thọ 3. Tên của đơn vị hành chính là thế, nhưng với người dân xứ Nẫu lẫn cả miền đất Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, họ cứ gọi nơi ấy là Lò Kho Ba Trại - làng Lò, rồi lại định danh rất cụ thể Lò 1, Lò 2, Lò 3, nay thuộc phường Hoà Hiệp, tỉnh Đắk Lắk.

Lò Kho Ba Trại - làng Lò - nơi người dân đã đắp nên những lò trụng cá, làm nên sản phẩm cá trụng, thứ phẩm vật đậm chất biển, thiết yếu với những người miền thượng và cũng là món ăn đẫm chất thôn dã ở các miền quê. Cư trú trên dải bờ biển gần mũi Đại Lãnh, là điểm cực Đông của Việt Nam trên đất liền, nơi có vị trí vươn xa về phía biển nên cộng đồng cư dân làng Lò đã có được ngư trường thuận lợi với nguồn hải sản rất phong phú, đặc biệt là nguồn cá nục, cá ồ, cá chù - những loại dùng để làm cá trụng (luộc sơ). Thủa xưa, sau mỗi chuyến xa khơi đánh bắt, nguồn hải sản thu được rất phong phú, người dân làng Lò đã đắp nên các lò trụng cá để sơ chế, cũng là cách bao quản được độ tươi của cá, dùng để vận chuyển, buôn bán đến những vùng ở sâu trong đất liền. Lò trụng cá hình nón úp được đắp bằng gạch, tương tự như lò làm bánh tráng. Bên trên lò đặt cái chảo lớn nấu nước muối, bên dưới đốt củi, hai bên có bậc thang lên xuống. Sau mỗi chuyến đi biển trở về, cá được phân loại ngay trên bờ biển, những loại dùng để làm cá trụng sẽ được lấy hết ruột dùng để làm mắm, xẻ thân cá hai đường theo chiều dọc, xếp vào rổ theo hình chữ nhật, sau đó đặt vào gióng. Với những lò lớn, hai người sẽ dùng đòn gánh gióng cá lên lò trụng, còn với những lò nhỏ hơn, một người sẽ gánh hai gióng ở hai đầu đòn, bước lên bậc thang, nhúng hai rổ cá vào nồi nước. Hình ảnh người gánh cá những lúc này thật sự ấn tượng khi họ tuần tự chao nghiêng hai đầu quang gánh để trụng cá như một nghệ sĩ tiếp nối trình diễn vũ điệu lao động. Cá sau khi trụng được xếp vào giỏ cần xế, lót lá chuối, theo chân thương lái len lỏi khắp các miền quê, làm nên món cá trụng quấn bánh tráng trứ danh của người dân miền biển. Một thời, nghề cá trụng đã mang lại lợi nhuận, đảm bảo đời sống cho cộng đồng dân cư, và góp phần làm nên hình hài của những mái ngói đỏ dung dị, bình yên bên bờ biển xanh.

Làng ngói đỏ - nơi mang lại nhiều trải nghiệm lý thú Làng Lò bình dị nhưng đến đây, du khách sẽ ấn tượng với nhiều món ngon chất chứa vị biển như tô bánh xèo hẹ, bánh xèo mực, bánh canh hẹ… Người làng chia sẻ cách chế biến đơn giản, chủ yếu vị ngon đến từ nguồn hải sản tươi rói, được đánh bắt ngay trong ngày. Du khách thường dậy sớm đi chợ biển hay đắm mình trong làn nước biển dịu mát đầu ngày. Bờ biển của làng Lò không chỉ là dải cát trắng mịn màng, mà chen lẫn với rất nhiều viên sỏi li ti nhiều màu sắc. Dưới ánh nắng mặt trời, đặt bàn chân lên những viên sỏi ấy như thể đang được mát xa nhẹ nhàng.

Trong khoảng thời gian giữa tháng 5, tháng 6 âm lịch, bạn hãy đến làng Lò để cùng chia sẻ với cộng đồng cư dân trong những lễ nghi trong mạch sống tinh thần. Lễ hội cầu ngư ở các lăng Ông nơi đây luôn được tổ chức với đầy đủ nghi thức truyền thống như múa siêu, hát bả trạo, nghinh thần, rước sắc, đọc văn thế, hát án… Ngoài ra, phần hội cũng luôn được tổ chức rộn ràng tạo nên không khí vui tươi cho những ngư dân sau hành trình bám biển đầy lao nhọc. Những hoạt động đua thuyền, lắc thúng, kéo co, đấu võ cổ truyền luôn thu hút các trai đinh, cùng hội bài chòi, hát bội được trình diễn trong nhiều ngày đêm làm nên không gian chiêm cảm của cộng đồng. Ở những ngôi làng biển như làng Lò, lễ hội luôn là mối dây kết nối, là mảnh đất ươm mầm, trao truyền tinh thần của cộng đồng dân tộc và gửi gắm ước nguyện cầu mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu. Ở làng Lò, nhiều người nói rằng, ngư dân đã lợp nên những mái ngói đỏ tươi cho ngôi nhà yêu dấu của họ, để sau mỗi chuyến khơi xa, giữa sương khói bảng lảng của hoàng hôn, họ vẫn nhận ra mái ấm của mình để trở về. Và với mỗi du khách, sau chuyến đi trải nghiệm đáng nhớ nơi đây, mỗi mái ngói đỏ như lời chào thân ái. Tình biển mộc mạc vẫn đủ sức níu kéo bước chân lữ khách quay lại để lắng nghe sóng biển thì thầm và tận hưởng những ngày an yên.[hoasen] Xem thêm bài viết liên quan:

• Người giữ hồn sông nước
• Phá Tam Giang, mùa theo đuôi con cá
• Nét truyền thống giữa lòng biển xanh

Thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, khi xu hướng điện hóa ngày càng rõ nét. Giữa quá trình chuyển đổi ấy, công nghệ hybrid thế hệ mới -  tiêu biểu như DM-i Super Hybrid - nổi lên như một hướng đi mang lại hiệu suất vận hành cao, trải nghiệm lái êm ái và khả năng tiết kiệm nhiên liệu vượt trội.

Làn sóng dịch chuyển từ động cơ truyền thống sang các dòng xe năng lượng mới (NEV) ở thị trường ô tô Việt Nam ngày càng hiện rõ. Tuy nhiên khách hàng vẫn muốn trung hòa giữa sự tiện nghi của xe điện và xe xăng. Từ nhu cầu đó, công nghệ DM-i Super Hybrid của BYD xuất hiện. Công nghệ tối ưu cho mọi hành trình Khác với hybrid truyền thống, DM-i Super Hybrid cho phép mô-tơ điện đóng vai trò trung tâm, động cơ xăng chỉ hỗ trợ sạc điện hoặc bổ sung lực kéo khi cần thiết, giúp xe có thể di chuyển đường dài mà người dùng vẫn tận hưởng cảm giác lái êm ái, yên tĩnh đặc trưng của xe điện.

Ở chế độ thuần điện, xe đạt tốc độ tối đa 130 km/h và quãng đường di chuyển lên đến 120 km. Điều này đồng nghĩa trong điều kiện sử dụng thông thường, xe có thể vận hành thuần điện hoàn toàn. Khi cần đi xa, chế độ HEV sẽ phát huy thế mạnh, ưu tiên dùng điện khi chạy chậm và động cơ xăng bổ trợ khi cần công suất hoặc sạc pin. Công nghệ DM-i Super Hybrid cho phép thiết lập để giữ dung lượng pin ở mức mong muốn. Đây là tính năng đặc biệt hữu ích để dùng công nghệ V2L, cấp điện từ xe ra thiết bị ngoài khi đi dã ngoại hoặc trong trường hợp khẩn cấp.

Không chỉ là lý thuyết Trong hành trình xuyên Việt tháng 6 năm 2025, BYD Sealion 6 chứng minh năng lực vượt trội khi hoàn thành quãng đường 1.795,1km chỉ với một bình xăng và một lần sạc. Tiếp nối thành công đó, mẫu sedan BYD Seal 5 cũng đạt thành tích 1.714,3km trong điều kiện thực tế với quãng đường thuần điện đạt 149 km (mức pin còn 25%). BYD Seal 5 tiếp tục khẳng định ưu thế vượt trội công nghệ DM-i Super Hybrid khi cân bằng hoàn hảo giữa sức mạnh, hiệu suất vận hành và tiết kiệm tối ưu mang đến trải nghiệm lái linh hoạt, mạnh mẽ nhất trong phân khúc sedan hạng C.

Mới đây, BYD Việt Nam ra mắt M9 – mẫu MPV hạng sang đầu tiên dùng công nghệ DM-i Super Hybrid, biểu tượng mới trong giới thượng lưu với trải nghiệm “dinh thự di động” dành cho những chủ nhân xứng tầm. Đây là bước tiến quan trọng trong hành trình mang công nghệ xanh đến gần hơn với người dùng Việt, giúp trải nghiệm lái xe thuần điện dễ dàng hơn, không còn rào cản về quãng đường hay hạ tầng sạc.[hoasen] Tất cả mẫu xe BYD tại Việt Nam đều được áp dụng chế độ bảo hành 6 năm (hoặc 150.000km), bộ pin, động cơ điện và bộ điều khiển động cơ điện bảo hành 8 năm (hoặc 160.000km), tùy điều kiện nào đến trước. Để biết thêm chi tiết, khách hàng vui lòng truy cập www.byd.com/vn hoặc liên hệ hotline 1900 866 688. Xem thêm bài viết liên quan:

• BYD xây dựng dấu ấn xe điện tại Việt Nam
• BYD Sealion 6 - Bước tiến mới trong công nghệ xe xanh
• Sealion 6 – Làn gió xanh cho giao thông Việt Nam

Bài: Ngô Nam Ảnh: Minh Tú

Phố biển Vũng Tàu không chỉ hấp dẫn bởi biển xanh, gió lộng hay những cung đường rực nắng, mà còn ẩn chứa cả những lớp trầm tích văn hóa, lịch sử. Giữa nhịp sống sôi động hôm nay, vẫn có những nơi khiến bước chân lữ khách chậm lại, để lắng nghe tiếng vọng của quá khứ hòa trong tiếng sóng, tiếng gió. Bạch Dinh và Bảo tàng Vũ khí cổ Robert Taylor như hai điểm đến nổi bật, nhắc nhớ về lịch sử và con người trên mảnh đất từng chứng kiến nhiều đổi thay này.

Dấu ấn quyền quý bên triền núi Tựa lưng vào sườn núi Lớn nhìn ra bãi Trước, Bạch Dinh hiện lên với gam màu trắng thanh nhã, mái ngói đỏ, hàng sứ cổ thụ và rừng giá tỵ tỏa bóng quanh năm. Công trình được xây dựng từ 1898 đến 1902 dưới thời Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer, mang tên gốc Villa Blanche – “biệt thự trắng”. Trước tháng 4 năm 1975, đây là nơi nghỉ dưỡng của các đời Toàn quyền Đông Dương hoặc quan chức cấp cao chế độ cũ. Năm 1992, công trình được công nhận là Di tích Lịch sử văn hóa Quốc gia và mở cửa đón du khách tham quan. Kiến trúc Bạch Dinh mang phong cách châu Âu cận đại với hàng cột cao, hệ thống cửa sổ vòm mềm mại, hành lang và ban công hướng ra biển, cùng 8 bức tượng đá bán thân mang phong cách nghệ thuật Hy Lạp cổ đại gắn quanh 3 mặt tường chính của tòa nhà, tạo nên một tổng thể vừa sang trọng vừa thanh tao. Bên trong tòa nhà hiện trưng bày nhiều cổ vật như đồ sứ châu Âu, tượng đồng, bình cổ. Không chỉ là công trình đẹp, Bạch Dinh còn là chứng nhân lịch sử. Năm 1907, nơi đây từng giam giữ vua Thành Thái, vị hoàng đế yêu nước bị phế truất vì chống lại thực dân Pháp. Bạch Dinh vì vậy còn ghi dấu ấn của tinh thần độc lập và khát vọng tự do.

Trang sử chiến tranh và văn minh thế giới giữa lòng phố biển Nếu Bạch Dinh là bức họa của quá khứ Việt Nam, thì Bảo tàng Vũ khí cổ Robert Taylor lại mang dấu ấn của lịch sử chiến tranh và văn minh thế giới. Nằm tại 98 Trần Hưng Đạo, phường Vũng Tàu, bảo tàng do ông Robert Taylor - một người Anh đam mê sưu tầm vũ khí mở cửa vào năm 2012. Cách trưng bày sinh động trong tòa nhà rộng khoảng 1.500 m², mang kiến trúc Pháp khiến bảo tàng trở nên khác biệt. Nhiều mô hình chiến binh với kích thước phù hợp với các bộ quân phục và cầm vũ khí tương ứng, khiến không gian trở nên sống động như một phim trường lịch sử. Hơn  4.000 hiện vật gồm súng, kiếm, đồng phục quân đội từ nhiều quốc gia và nhiều thời đại được trưng bày theo chủ đề: vũ khí thời trung cổ châu Âu, áo giáp chiến binh La Mã, bộ võ trang hiệp sĩ Nhật Bản, súng máy thế kỷ 20… Bảo tàng đã khéo gắn các hiện vật với yếu tố văn hóa và lịch sử sâu sắc, mỗi món vũ khí hay bộ trang phục đều mang theo câu chuyện về quyền lực, chiến tranh, giao lưu văn hóa. Chúng không chỉ là công cụ chiến đấu mà còn phản ánh trình độ chế tác, thẩm mỹ và khát vọng sinh tồn của con người qua thời gian. Bằng cách này, bảo tàng khiến cho các loại vũ khí được trưng bày không chỉ là các vật thể lạnh lùng mà còn được gợi lên câu hỏi: vì sao chúng được chế tạo, được sử dụng, bị chôn vùi và cuối cùng được đưa vào bảo tàng? Những câu hỏi đó khiến mỗi bước chân của du khách trong khu trưng bày không chỉ là tham quan mà là hành trình trải nghiệm lịch sử, kỹ thuật và văn hóa qua hiện vật.

Giữa Vũng Tàu hiện đại rực nắng, Bạch Dinh và Bảo tàng vũ khí cổ Robert Taylor như nhịp thở của quá khứ, khiến Vũng Tàu không chỉ là nơi nghỉ dưỡng, mà còn là miền gặp gỡ giữa hiện tại và quá khứ, giữa con người và lịch sử.[hoasen] Xem thêm bài viết liên quan:

• Những bảo tàng hàng đầu Việt Nam
• Check – in 5 bảo tàng đẹp như mơ ghi dấu nền nghệ thuật, lịch sử Việt Nam xưa
• Bảo tàng thiên nhiên văn hóa mở ở miền tây Nghệ An

Sân bay Long Thành đã chính thức đón tàu bay thương mại đầu tiên hạ cánh do Vietnam Airlines thực hiện. Đây là chuyến bay hàng không dân dụng đầu tiên tiếp đất tại sân bay Long Thành, có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá lần cuối các điều kiện khai thác, chuẩn bị cho chuyến bay chính thức dự kiến hạ cánh vào ngày 19/12. Chuyến bay mang số hiệu VN5001 được Vietnam Airlines khai thác bằng tàu bay Boeing 787 Dreamliner với trọng tải tương đương một chuyến bay thương mại cất cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất (SGN) lúc 15h20 và đã hạ cánh xuống sân bay Long Thành lúc 16h00 ngày 15/12. Ngay sau đó, chuyến bay VN5002 cũng đã cất cánh thành công từ sân bay Long Thành cùng ngày. Sự kiện này giữ vai trò quan trọng trong việc đánh giá toàn diện hạ tầng kỹ thuật, quy trình phục vụ và khả năng phối hợp giữa các đơn vị tại sân bay lớn nhất Việt Nam.

Trong quá trình khai thác, Vietnam Airlines và Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã phối hợp kiểm tra các nội dung liên quan đến đường cất hạ cánh, sân đỗ, hệ thống dẫn đường, nhà ga hành khách, dây chuyền phục vụ mặt đất, công tác kỹ thuật và điều hành khai thác. Đây được xem là bước xác nhận cuối cùng về mức độ sẵn sàng của sân bay Long Thành trước khi đón chuyến bay thương mại đầu tiên được Vietnam Airlines khai thác vào ngày 19/12. Sau chuyến bay này, Vietnam Airlines khẳng định đã sẵn sàng phục vụ đầy đủ các hạng mục cho một chuyến bay thương mại tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Hãng đã chuẩn bị lực lượng nhân sự, trang thiết bị và phương tiện kỹ thuật cần thiết để thực hiện các công tác phục vụ hành khách, hành lý và hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật tàu bay, cung ứng suất ăn hàng không, tiếp nhiên liệu. Toàn bộ hoạt động được tổ chức theo đúng quy trình và tiêu chuẩn an toàn của nhà chức trách. Ông Đặng Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho biết: “Việc đưa tàu bay thương mại hạ cánh thành công tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành là dấu mốc quan trọng trong quá trình chuẩn bị đưa sân bay vào khai thác, qua đó tạo nền tảng để Long Thành trở thành một trung tâm kết nối hàng không mới của khu vực. Chúng tôi cam kết phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng và đối tác nhằm bảo đảm vận hành an toàn, hiệu quả và cung cấp dịch vụ tốt nhất cho hành khách tại sân bay mới.” Cảng hàng không quốc tế Long Thành là dự án trọng điểm quốc gia, được định hướng trở thành cửa ngõ hàng không hiện đại và một trong những trung tâm trung chuyển mới của Việt Nam trong tương lai, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng mạnh mẽ của ngành hàng không và giao thương quốc tế. Chuyến bay hàng không dân dụng đầu tiên hạ cánh thành công do Vietnam Airlines thực hiện không chỉ góp phần đánh giá thực tế khả năng vận hành của sân bay mà còn khẳng định mức độ sẵn sàng cao của Hãng hàng không quốc gia trong việc đồng hành cùng các dự án hạ tầng chiến lược, đóng góp vào mục tiêu nâng tầm vị thế hàng không Việt Nam ở khu vực và trên thế giới.[hoasen]

Bài: Nam Hoa Ảnh: Quang Ngọc, Thiện Nguyễn

Giữa bao la trời biển, đặc khu Côn Đảo (TP. Hồ Chí Minh) hiện ra như một chuỗi ngọc nối liền trời xanh và biển biếc. Ở nơi đây, thời gian như lắng lại, mỗi con sóng đều mang theo câu chuyện của sự sống. Đến với Côn Đảo, du khách sẽ được sống giữa nhịp thở của đại dương,  thưởng ngoạn vẻ đẹp trầm lắng, tinh khôi của rừng, của biển, được lặng nhìn những con rùa mẹ hàng đêm về đẻ trứng trên bãi cát, tiếp nối những vòng đời giữa biển khơi. “Chuỗi ngọc xanh” Côn Đảo gồm 16 hòn đảo nhỏ vẫn giữ được vẻ hoang sơ hiếm có, một số đảo được khai thác du lịch, và nhiều đảo đang được bảo tồn nghiêm ngặt hệ sinh thái quý hiếm.

Những hòn đảo ngọc ngà Buổi sáng trên cầu tàu Côn Sơn (cầu tàu 914), nắng đầu ngày lấp lánh nhảy múa trên những con sóng.  Chiếc cano vẽ nên vệt bọt trắng xóa trên mặt biển xanh, đưa du khách bắt đầu hành trình khám phá. Chúng tôi được chiêm ngưỡng cột mốc cơ sở A3 (trên hòn Tài Lớn), A4 (trên hòn Bông Lan) từ trên biển, rồi cano hướng về bãi cát trắng cong cong giữa hai khối núi phía nam hòn Bảy Cạnh - đảo lớn thứ hai trong “chuỗi ngọc”.

Hòn đảo này mang hệ sinh thái rừng – biển liền mạch, từ rừng mưa nhiệt đới trên đảo đến rừng ngập mặn ven chân đảo và rạn san hô dưới đáy biển.

Chúng tôi thong dong thả bước trên bờ cát mịn, ngắm biển và rừng ôm lấy nhau, nghe sóng rì rào hát dưới bầu trời xanh, rồi theo người dẫn đường trekking lên ngọn hải đăng phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh Côn Đảo. Kề bên hòn Bảy Cạnh về phía đông, hòn Cau nhỏ hơn với diện tích khoảng 98ha - một trong số đảo có nguồn nước ngọt quý giá - với hàng dừa xanh lao xao và làn nước trong vắt như pha lê. Hoàng hôn buông xuống, bầu trời chuyển sang màu mật ong, chúng tôi ngồi trên bờ cát ngắm những tia nắng cuối ngày loang trên mặt biển, phía xa là Hải đăng Bảy Cạnh nổi bật trên nền trời.

Nhịp sống của đại dương Côn Đảo nổi tiếng là ngôi nhà của rùa biển, đặc biệt loài rùa xanh (Chelonia mydas) hay còn gọi là Vích. Vườn Quốc gia Côn Đảo ghi nhận cá thể rùa mẹ về đẻ trứng ở nhiều điểm như hòn Bảy Cạnh, hòn Cau, hòn Tre Lớn, bãi Dương, hòn Tài Lớn… Tính từ năm 2023 đến nay, Vườn đã ghi nhận 1.995 rùa mẹ lên bãi đẻ với tổng 6.011 tổ, 573.555 trứng và di dời về hồ ấp an toàn; đưa gần 355.000 rùa con về biển. Đêm Côn Đảo, khi trăng lên cao, chúng tôi chia từng nhóm nhỏ theo cán bộ bảo tồn lặng lẽ quan sát rùa mẹ đào hố đẻ trên cát, đẻ trứng, sau đó dùng đôi vây nặng nề vùi cát lại rồi trở về biển. Khoảnh khắc ấy, ai nấy đều nín thở, cảm xúc thiêng liêng bao trùm. Giản dị mà xúc động! Sáng sớm hôm sau, chúng tôi lại háo hức chờ thời khắc hàng trăm rùa con sau thời gian ấp trứng được theo dõi nghiêm ngặt sẽ được thả về biển. Chúng đồng loạt bò về phía sóng. Những sinh linh bé nhỏ để lại trên bờ cát vô số những dấu chân bé xinh trước khi biến mất vào làn nước biển. Nhiều người đã rơi nước mắt khi thấy biểu tượng sống động của nhịp sống đại dương, của vòng đời và sự tái sinh của biển cả.

Côn Đảo không chỉ là điểm du lịch mà còn là trường học về sinh thái. Kết thúc hành trình, chúng tôi rời đảo với ký ức tràn đầy vẻ đẹp nguyên sơ của biển, rừng và đảo cùng tiếng sóng rì rào vang vọng.[hoasen] Xem thêm bài viết liên quan:

• Bảo tồn rùa biển nơi đảo xanh
• Làng biển làm du lịch
• Nơi đất, trời và biển giao hòa

Bài: Mai Ngọc Ảnh: Internet

Mỗi khi mùa đông gõ cửa, chúng ta lại hay nghe đến thuật ngữ Winter Blues - nỗi buồn mùa đông. Đó không phải là bệnh, mà là phản ứng tự nhiên của cơ thể và tâm trí trước sự thay đổi của thời tiết. Khi ngày ngắn lại, ánh sáng ít đi, cơ thể dường như muốn ngủ nhiều hơn, còn tâm trạng cũng chậm và trầm hơn. Nhưng thay vì chống lại, có lẽ ta nên học cách sống cùng mùa. Những gợi ý nhỏ sau đây hy vọng sẽ xua tan nỗi buồn mùa đông trong bạn. 1. Thừa nhận và tôn trọng nhịp điệu tự nhiên của cơ thể Cũng như cây cối cần “ngủ đông”, con người có nhu cầu chậm lại khi trời lạnh. Winter Blues, theo cách nào đó, là lời nhắc rằng cơ thể đang cần nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng.

Đừng tự trách khi thấy mình uể oải hay ít năng suất hơn. Hãy cho phép bản thân được chậm lại, được nghỉ thêm vài phút buổi sáng hoặc ngồi yên nhìn mưa một lúc lâu hơn. Sự chậm rãi ấy không phải là lười biếng, mà là một phần của quá trình hồi phục. Bước đầu tiên để vượt qua nỗi buồn là thừa nhận nó bằng sự dịu dàng. Khi ta ngừng phán xét, tâm trí tự khắc trở nên nhẹ nhõm và ấm áp hơn. 2. Tìm lại ánh sáng - liều thuốc tự nhiên cho tinh thần Nguyên nhân lớn nhất khiến tâm trạng đi xuống vào mùa đông là thiếu ánh sáng mặt trời, khiến lượng serotonin - hormone hạnh phúc sụt giảm. Vì vậy, hãy chủ động “săn tìm” ánh sáng mỗi ngày.

Buổi sáng, mở tung rèm cửa để ánh sáng, dù nhạt, vẫn tràn vào căn phòng. Giữa trưa, dành ít phút đi bộ ngoài trời, hít thở không khí lạnh và cảm nhận ánh sáng phản chiếu trên mặt hồ hay tán cây. 15 phút dưới nắng mờ cũng đủ để cơ thể “thức giấc”. Ánh sáng tự nhiên, dù ở những ngày âm u của Hà Nội hay vùng cao Lạng Sơn, vẫn mạnh mẽ hơn bất kỳ bóng đèn nào. Nó là nguồn năng lượng đơn giản nhưng hiệu quả nhất để sưởi ấm tinh thần. 3. “Hygge” - nghệ thuật sưởi ấm từ bên trong Khi thế giới bên ngoài lạnh và xám, hãy khiến không gian sống trở thành nơi trú ẩn ấm cúng. Người Bắc Âu gọi đó là Hygge - cảm giác an nhiên đến từ những điều nhỏ bé.

Thay ánh sáng trắng bằng ánh vàng dịu. Thắp một cây nến thơm, pha một tách cacao nóng, cuộn mình trong chiếc chăn len êm. Một góc nhỏ bên cửa sổ, vài cuốn sách yêu thích, tiếng nhạc jazz hoặc mùi hương cam quế thoang thoảng - từng chi tiết nhỏ góp lại thành hơi ấm. Khi ta học cách tạo ra sự ấm áp bằng đôi tay mình, mùa đông bỗng trở nên dễ chịu. Nó không còn là quãng thời gian để chịu đựng, mà là để lắng nghe và chăm sóc chính mình. 4. Chuyển động để khơi lại nguồn năng lượng Cái lạnh khiến cơ thể dễ co lại và trì trệ, nhưng chỉ cần một chút chuyển động cũng đủ làm mới tinh thần. Đừng nghĩ đến việc ép mình vào những bài tập nặng nề. Hãy chọn hoạt động khiến bạn vui: vài động tác yoga buổi sáng, đi bộ quanh hồ, lau dọn nhà trong tiếng nhạc, hoặc nhảy theo giai điệu yêu thích.

Mục đích không phải là đốt calo, mà là đánh thức cơ thể. Khi tim đập nhanh hơn và hơi thở trở nên sâu hơn, năng lượng ấm sẽ tự lan tỏa. Đó là cách đơn giản để nói với bản thân rằng bạn vẫn đang sống, đang chuyển động và đang vượt qua mùa đông này. 5. Kết nối - lò sưởi ấm nhất luôn là con người Cái lạnh khiến ta muốn thu mình, nhưng sự cô lập mới là điều đáng sợ nhất trong mùa đông. Đừng để những ngày âm u khiến bạn quên mất niềm vui của sự sẻ chia. Hãy rủ vài người bạn thân nấu một bữa tối, gọi điện cho ai đó đã lâu chưa gặp, hoặc chỉ cần ôm thú cưng của mình thật chặt. Một cuộc trò chuyện chân thành, đôi khi, còn ấm hơn cả chăn điện. Winter Blues không phải là điểm yếu, mà là lời nhắc rằng ta cần dịu dàng với bản thân hơn. Khi biết nghỉ ngơi, tìm ánh sáng, tạo hơi ấm và kết nối, ta sẽ nhận ra mùa đông không hề lạnh, chỉ là chậm hơn một nhịp để ta học cách lắng nghe chính mình. Giữa trời xám mờ, trong mùi trà nóng hay ánh nến vàng, ta vẫn có thể tìm thấy một khoảng ấm bình yên. Đó là nơi mùa đông không còn là thử thách, mà trở thành người bạn dịu dàng của tâm hồn.[hoasen] Xem thêm bài viết liên quan:

• 5 thói quen vàng giúp tăng cường hệ miễn dịch khi mùa cúm cận kề
• Đặt ranh giới để bảo vệ năng lượng và sức khoẻ tinh thần
• Khi mùa thu gõ cửa cũng là lúc sống chậm lại cùng "Hygge"

Minh Hằng

Thương hiệu loa hi-end đến từ Paris Devialet vừa ra mắt phiên bản đặc biệt của mẫu loa  Phantom Ultimate 108 dB kết hợp với thương hiệu sơn mài Hanoia. Đây là sản phẩm giới hạn chỉ có mặt tại thị trường Việt Nam, mang đến một góc nhìn hoàn toàn mới về sự kết hợp giữa công nghệ âm thanh hiện đại và nghệ thuật thủ công truyền thống. Được giới thiệu toàn cầu vào tháng Chín vừa qua, Phantom Ultimate là bước nâng cấp quan trọng trên dòng loa Phantom nổi tiếng của Devialet. Loa có nhiều cải tiến đáng chú ý so với dòng loa trước như mặt trước được thiết kế lại, công nghệ ampli lai analog – digital (ADH®) hiện đại hơn cùng những thay đổi trong cấu trúc loa nhằm mang đến trải nghiệm nghe nhạc tốt hơn. Điểm nhấn của lần hợp tác này là hai phiên bản đặc biệt với lớp sơn mài thủ công trên tấm chắn hai bên loa do đội ngũ nghệ nhân Hanoia thực hiện. Với phiên bản Light Pearl, các nghệ nhân sử dụng nền trắng ngọc trai của loa, kết hợp họa tiết sơn mài được lấy cảm hứng từ quốc kỳ Pháp cùng các đường kẻ sọc mang phong cách Pháp. Đây vừa là lời tri ân tới quê hương của Devialet, vừa tạo ấn tượng thanh lịch cho không gian nội thất hiện đại. Trong khi đó, phiên bản Deep Forest lại tôn vinh kỹ nghệ sơn mài cùng kỹ thuật dán lá vàng phức tạp. Theo đại diện Hanoia, nghệ nhân đã sử dụng 4 loại lá vàng khác nhau, mỗi loại mang sắc độ riêng, và việc dán lá trên bề mặt kim loại nhỏ đòi hỏi sự tính toán tỉ mỉ và tay nghề cao. Chiếc loa đầu tiên trong loạt giới hạn này đã được trưng bày tại triển lãm “Giao điểm Tinh hoa” diễn ra cuối tháng Mười tại Hà Nội. Với số lượng giới hạn chỉ 10 chiếc, bộ loa này hứa hẹn là món đồ sưu tầm cao cấp dành cho người yêu âm thanh và nghệ thuật. [hoasen]

Bài: Vân Anh Ảnh: Internet

Với những cặp đôi đang yêu, những cơn mưa phùn gió bấc của miền Bắc không làm họ mất đi sự lãng mạn của những cuộc hẹn hò bởi thay vì ra đường, rất nhiều người đến với xu hướng hẹn hò ấm áp và thân mật hơn: Hẹn hò tại nhà (Stay-in Date). Stay-in Date không phải là lựa chọn của những người ngại gió rét, mà là cách để hai người tạo nên một “ốc đảo riêng” trong thế giới ồn ã. 1. Bữa tối chủ đề: Khi “cùng nấu” trở thành ngôn ngữ của yêu thương Thay vì gọi đồ ăn, hãy biến bữa tối thành một hành trình nhỏ. Không cần cầu kỳ, chỉ cần thống nhất một chủ đề.

Bật nhạc, cùng nhau nhào bột, nấu sốt, khui một chai vang và để căn bếp nồng lên bởi mùi thơm cùng tiếng cười. Niềm vui không nằm ở món ăn hoàn hảo, mà ở quá trình đồng điệu: những cái chạm vai vô tình, đôi tay dính bột hay nụ cười khi món ăn cháy xém mà vẫn thấy đáng yêu. Một bữa tối tự tay nấu luôn làm ấm cả căn phòng và cả trái tim. 2. Chiếc “kén” điện ảnh: Khi phòng khách hóa thành rạp phim Xem phim là chuyện thường, nhưng tạo ra một rạp chiếu phim tại nhà là một trải nghiệm khác hẳn. Kê lại ghế sofa, trải chăn dày, chồng thêm vài chiếc gối mềm, treo đèn nhỏ quanh phòng khách và để cả hai cùng chui vào chiếc “kén” ấm áp ấy.

Chọn một bộ phim yêu thích như Harry Potter, Before Sunrise hay About Time. Chuẩn bị bỏng ngô, ca cao nóng và vài cái ôm lười biếng. Trong không gian ấy, thế giới ngoài kia dường như tan biến, chỉ còn lại hai người và nhịp thở khẽ hòa vào nhau. 3. Vinyl, rượu vang và những cuộc trò chuyện Giữa thời đại của màn hình và tin nhắn, sự hiện diện trọn vẹn là món quà hiếm hoi. Hãy tắt TV, cất điện thoại, để lại căn phòng chỉ có ánh nến, một chai vang đỏ và vài bản nhạc jazz hoặc Trịnh Công Sơn.

Ngồi xuống, nói với nhau những câu chuyện lâu rồi chưa kể. Không về công việc, không về deadline, mà về ước mơ, ký ức hay điều khiến bạn biết ơn người kia. Khi ánh nến phản chiếu trên gương mặt, khi lời nói không còn vội, tình yêu được sưởi ấm bằng chính sự lắng nghe và thấu hiểu. 4. Workshop sáng tạo tại nhà Sáng tạo cùng nhau là một hình thức kết nối đẹp đẽ. Khi hai người cùng tập trung vào một việc – vẽ tranh, làm gốm, làm nến – cảm xúc cũng dần đan cài vào nhau. Không quan trọng kết quả ra sao. Quan trọng là quá trình cùng nhau thử, cùng cười, cùng bối rối, rồi bật cười khi tạo nên một sản phẩm. Thành phẩm dù không hoàn hảo vẫn là kỷ niệm hữu hình của hai người, thứ minh chứng rằng hạnh phúc đôi khi bắt đầu từ những điều giản dị nhất.

5. Liệu pháp spa tại nhà: Khi cái chạm trở thành ngôn ngữ của quan tâm Mùa đông là mùa của những cái chạm, khi chỉ cần một cái nắm tay hay một cái ôm cũng đủ xua tan cái lạnh. Hãy biến phòng tắm hoặc phòng ngủ thành spa nhỏ, với hương oải hương, nến thơm, nước ấm và âm nhạc dịu nhẹ. Cùng nhau ngâm chân, đắp mặt nạ hoặc đơn giản là massage vai cho nhau. Trong sự chậm rãi ấy, từng cử chỉ đều mang theo sự quan tâm và gần gũi. Không cần lời nói hoa mỹ, chính sự hiện diện và chăm sóc nhẹ nhàng đã là một cách nói “mình thương nhau”. Sự lãng mạn mùa đông không nằm ở bó hoa lớn hay bàn tiệc sang trọng, mà ở chất lượng của thời gian bạn dành cho nhau. Trong những buổi tối lạnh giá, một tách trà nóng, ánh nến vàng và hơi thở cạnh bên cũng đủ để làm tan đi cái rét. Giữa mùa đông miền Bắc, khi gió lạnh lùa qua khung cửa, hãy để căn phòng trở thành nơi trú ẩn cho hai người. Bởi đôi khi, không cần đi đâu xa. Chỉ cần ở lại, bên đúng người, đó đã là cách hẹn hò ấm áp nhất.[hoasen] Xem thêm bài viết liên quan:

• Điểm đến lãng mạn bên biển
• Trekking và yoga đôi: Lựa chọn wellness-date lý tưởng cho mùa thu
• Làm thế nào để duy trì mối quan hệ thật sự trong thế giới ảo?

Minh Hằng

Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình vừa được Hiệp hội Marketing Việt Nam (VMA) và Ban tổ chức Vietnam Marketing Awards 2025 vinh danh ở hạng mục “Excellent Place Marketing Awards – Tiếp thị Địa phương xuất sắc”. Giải thưởng được xét chọn dựa trên hệ thống tiêu chí về tính sáng tạo, hiệu quả truyền thông, mức độ lan tỏa và đóng góp cho phát triển bền vững.

Trong năm 2025, Ninh Bình triển khai nhiều hoạt động tiếp thị tập trung vào khai thác giá trị di sản - thiên nhiên, ứng dụng chuyển đổi số và tổ chức sự kiện tại điểm đến. Tỉnh ghi nhận khoảng 19,4 triệu lượt khách, trong đó 2,2 triệu lượt khách quốc tế, cùng doanh thu du lịch ước đạt 21.300 tỷ đồng. Các hoạt động nổi bật trong năm gồm Tuần Du lịch “Sắc vàng Tam Cốc - Tràng An”, Forestival - Lễ hội Âm nhạc & Sáng tạo Tràng An, dự án “Trái tim Di sản” và các chương trình famtrip, press trip, hợp tác với nền tảng quốc tế. Một số giải pháp công nghệ như ứng dụng “Ninhbinhtourisminfo”, hệ thống QR tại điểm đến, kiosk thông tin và wifi công cộng cũng được triển khai. Tại lễ trao giải, ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình, cho biết: “Giải thưởng là sự ghi nhận cho nỗ lực của chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp, người dân và sự đồng hành của báo chí trong quá trình xây dựng, quảng bá hình ảnh du lịch Ninh Bình. Danh hiệu này đánh dấu bước phát triển mới của tỉnh - một điểm đến ngày càng khẳng định vị thế qua nhiều giải thưởng uy tín ở tầm quốc gia và khu vực.” Với giải thưởng này làm bàn đạp, Sở Du lịch Ninh Bình trong thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai các kế hoạch quảng bá, tăng cường hợp tác và chú trọng phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản, qua đó qua đó đưa Ninh Bình trở thành điểm đến hàng đầu trong nước và quốc tế. [hoasen]

Hà Phương

Giữa những con hẻm yên ả đường Nguyễn Lộ Trạch, TP. Huế có một quán bún bò nhỏ không biển hiệu, mở cửa đều đặn lúc 8 giờ 30 sáng. Khách đến sớm cũng phải ngồi chờ, bởi bà Bê (chủ quán) chỉ phục vụ khi nồi nước dùng trên bếp củi đã dậy hương và thịt vừa kịp mềm.

Khói bếp củi và nhịp sống chậm tại một quán bún bò 60 năm tuổi Ở Huế, bún bò không chỉ là món ăn sáng quen thuộc mà còn là một phần đời sống tinh tế của người dân địa phương. Trong rất nhiều hàng quán khắp thành phố, quán bún bò của bà Bê (hay còn được người bản địa gọi là Bún bò O Bê), nằm sâu trong hẻm đường Nguyễn Lộ Trạch, vẫn giữ được sức hút riêng. Quán luôn đông khách từ lúc mở cửa, nên du khách mới ghé cần chuẩn bị tâm lý chờ đợi. Hẻm nhỏ và không có bảng hiệu, vì vậy với người lần đầu tìm đến, việc định vị có thể hơi khó khăn.

Để dễ hình dung, bạn có thể đi theo cách mà người dân Huế thường chỉ nhau. Từ chân cầu Vân Dương 1 trên đường Nguyễn Lộ Trạch, rẽ phải và đi qua hai căn nhà, quán bún bò không biển hiệu sẽ nằm ngay bên tay phải. Gian bếp nhỏ với nồi nước dùng đặt trên bếp củi và mùi thơm đặc trưng chính là dấu hiệu nhận biết quen thuộc nhất. Quán không bảng hiệu, không quảng bá, chỉ tồn tại bằng mùi thơm của nồi nước dùng ninh trên bếp củi, thứ hương vị đã theo bà Bê từ năm 1960, khi mẹ bà còn gánh rong bún bò đi bán khắp phố Lê Lợi. Nay đã ngoài 70 tuổi, bà Bê vẫn thức sớm để chọn từng phần thịt bò, xương bò và thịt heo tại lò mổ. Mọi công đoạn đều làm thủ công, đặc biệt là phần nước dùng phải ninh hàng giờ trên bếp củi. Bà từng cân nhắc chuyển sang bếp điện cho tiện, nhưng rồi lại lo hương vị sẽ thay đổi.

Quán mở cửa đúng 8 giờ 30 sáng. Dù đến trước, khách vẫn phải chờ bà Bê chuẩn bị xong nồi nước và sắp đủ nguyên liệu. Không gian nhỏ, vỏn vẹn vài bộ bàn ghế, nhưng từ sớm đã đông người. Quán chỉ bán đến 12 giờ trưa, nhiều hôm hết hàng từ trước đó bởi bà Bê chỉ nấu hai nồi nước dùng, không làm thêm để giữ chất lượng. Không chỉ nước dùng, chả bò giã tay là điều khiến nhiều người quay lại. Thịt bò tươi được giã nhuyễn trong cối đá, vo viên rồi thả vào nồi. Bà Bê chia sẻ: “Giã tay cũng mệt lắm, nhưng như thế chả mới dai, mới ngọt như hồi mẹ tôi truyền lại”.

Một tô bún đầy đủ có chả bò, thịt, giò heo, huyết; cay nhẹ với màu ớt phi, dậy mùi sả và ruốc Huế – thứ gia vị đặc trưng tạo nên vị ngọt thanh mà đậm đà. Giá mỗi tô đặc biệt “full toping” có giá 50.000 đồng, với những bát bình thường thì có giá 30.000 đồng. Hương vị của ký ức và thói quen ăn bún rất Huế Tốc độ phục vụ của quán “bình bình” như đúng nhịp sống của người Huế, bởi mọi thao tác từ chan nước, gắp topping đến nêm nếm đều do bà Bê tự tay làm. Hai người phụ bếp chỉ lo phần rau và trụng bún. Vào giờ cao điểm, khách có khi phải đợi 30 phút hoặc lâu hơn, nhưng phần đông đều kiên nhẫn. Theo chị Ngọc Bích (người Huế), người dân bản địa nơi đây thường xin thêm cơm nguội để ăn cùng phần nước dùng còn lại. Thói quen này không xuất phát từ sự no hay đói, mà từ sự trân trọng hương vị nước lèo ninh kỹ, thứ mà người ta không muốn bỏ phí.

Chị Phương (du khách Hà Nội), chia sẻ cảm giác khi đến sớm nhưng vẫn phải đợi: “Không gian thoảng mùi khói bếp khiến tôi có cảm giác như trở về một Huế rất xưa. Tô bún thơm và đầy đặn, ăn xong vẫn còn muốn ngồi lại thêm chút nữa”. Một quán nhỏ trong hẻm, hai nồi nước dùng mỗi sáng, một người phụ nữ 70 tuổi vẫn giữ cách nấu của mẹ mình. Trong nhịp sống ngày càng vội của Huế, bún bò bà Bê giống như một nếp gấp cũ của thành phố, nơi người ta tìm thấy hương vị của thời trước, và sự ấm áp của những điều được giữ gìn đến cùng.[hoasen] Xem thêm bài viết liên quan:

• Tản mạn tô bún bò trên đất cố đô Huế
• Cà phê Huế
• Chè Huế

Bài và ảnh: Mộc Xuân

Hành trình của một món ăn dân dã, từ bờ ruộng quê nhà đến những góc phố mùa đông – nơi ốc trở thành một thú thưởng thức đầy tinh tế của người Việt. Có những món ăn không chỉ gợi nhớ vị giác, mà còn đánh thức cả ký ức của một vùng văn hóa. Ốc – thứ sản vật nhỏ bé, khiêm nhường của ruộng đồng Việt Nam – từ bao đời vẫn như thế: len lỏi từ con mương ao hồ, bước ra mâm cơm nhà nghèo, rồi theo nhịp chuyển động của đất nước để trở thành món quà tinh tế trong đời sống thị dân. Trên hành trình đấy, ốc mang trong mình một câu chuyện dài: câu chuyện của nghèo khó, sức sống nông dân, và cả sự biến hóa tài tình mà chỉ ẩm thực Việt mới có thể tạo nên.

Khởi nguồn của một món ăn – dấu ấn thôn quê trong trẻo Ở những làng quê Bắc Bộ, cứ sau trận mưa đầu mùa, mặt ruộng lại lấp lánh từng váng nước mỏng, và những đứa trẻ chân trần bắt đầu chuyến phiêu lưu quen thuộc: lội xuống ruộng để mò ốc. Chúng đi theo hàng, tay quờ quạng dưới lớp bùn mềm, mỗi khi bắt được một con ốc lại reo lên thích thú như vừa nhặt được kho báu. Chiếc giỏ đeo bên hông dần nặng trĩu, còn đám trẻ thì bùn đất loang lổ khắp người, đôi mắt ánh lên niềm vui giản dị mà đủ đầy. Đó là hình ảnh mà bất kỳ ai từng sống qua một tuổi thơ nông thôn đều giữ lại như một mảnh ký ức trong veo. Ốc khi ấy không phải là món đặc sản, càng không phải món dành cho người sành ăn. Nó là “món chống đói” của những gia đình lao động nghèo – thứ thịt quê sạch sẽ, dễ kiếm, xuất hiện trong bữa ăn mỗi khi nhà hết cá, hết tôm. Mẻ ốc mò về, chỉ cần ngâm qua nước vo gạo, rửa sạch mùi bùn rồi bỏ vào nồi luộc thơm nức lá chanh. Mở nắp nồi ra, hơi nóng bốc lên mang theo mùi thơm thanh khiết của lá chanh non, của thịt ốc tươi lăn tăn trong nước. Người lớn bày nước chấm thêm bát mắm gừng, còn đám trẻ cứ thế ngồi quây quần, mỗi đứa cầm một cây tăm nhẩn nha khều từng con, vừa ăn vừa cười.

Có những chiều đông se sắt, mẹ lại nhóm bếp củi, bắc chảo xào ốc với sả ớt. Tiếng mỡ sôi lép bép, tiếng mẹ đảo chảo xình xịch trong chiều chậm, mùi sả thơm lừng quyện với mùi cay nồng của ớt khiến cái lạnh lùi lại phía sau. Ở những miền ven sông, người ta còn hấp ốc cùng rượu trắng, để hương men dìu dịu đánh thức vị ngọt tự nhiên của món ăn. Tất cả đều mộc mạc, đơn sơ, không có gì cầu kỳ; nhưng chính sự đơn giản ấy đã gieo vào lòng người Việt một nỗi nhớ đặc biệt mỗi khi nghĩ về tuổi thơ và ruộng đồng. Ốc gắn liền với nhịp sống nông thôn: với con mương nhỏ uốn cong sau lũy tre, với những buổi tát ao rộn ràng tiếng nói cười, với rặng chuối non đung đưa bên bờ nước. Nó mang theo linh hồn của những ngày bình yên xưa cũ – nơi mà mỗi bữa ăn không chỉ để no mà còn là sự gắn kết của cả một gia đình. Từ ruộng đồng lên phố thị – hành trình hóa món quà phố đông Thời gian trôi, đất nước đổi thay, dòng người từ khắp miền quê đổ về thành phố lập nghiệp. Trong những chiếc xe đạp thồ, trong những gánh hàng theo họ lên phố, ốc cũng theo bước chân người nông dân đi tìm cuộc sống mới. Và rồi, từ một món ăn thôn quê, ốc dần trở thành món quà phố thị – đặc biệt mỗi khi đông về. Cứ chớm gió mùa, những ngã rẽ nhỏ trong các con phố Hà Nội, Nam Định, Hải Phòng… lại thơm nức mùi ốc luộc. Những gánh ốc đầu tiên khi ấy chỉ là vài chiếc ghế nhựa thấp, xoong nước luộc đặt trên bếp than đỏ hồng. Nhưng tiếng xì xụp của thực khách, hơi nóng nghi ngút quyện trong mùi lá chanh, mùi sả đã khiến góc phố nào cũng trở nên ấm lên, như một lời mời thân thương của mùa đông.

Rồi những quán ốc nhỏ mọc lên, rồi những quán lớn, rồi cả chuỗi thương hiệu. Người thành phố ăn ốc không chỉ vì ngon, mà vì cảm giác ấm áp, sum vầy. Người vùng quê lại muốn tìm lại hương vị quê nhà giữa nhịp sống hối hả. Còn những người xa lạ, ngồi quanh mâm ốc, tay khều từng con, miệng nói những câu chuyện không đâu mà lại khiến không khí trở nên thân mật hơn. Ốc trong phố thị không chỉ là ốc luộc. Nó được chế biến cầu kỳ, phong phú hơn: ốc xào bơ cay, ốc sốt me, ốc hấp sả, ốc rang muối, nem ốc, bún ốc, ốc chuối đậu… Từ những con ốc gạo bé tí đến ốc mít, ốc nhồi, ốc hương biển khơi, tất cả đều được nâng niu thành những món quà mang hương vị vùng miền. Người ta bắt đầu nói về ốc như một “thú sành ăn”: phải biết chọn quán, chọn loại ốc, phải biết nghe mùi nước luộc, ngửi xem có thơm lá chanh thật hay chỉ là hương liệu. Ăn ốc trở thành một “nghi lễ” nhỏ của những buổi tối mùa đông – một thú vui vừa dân dã, vừa tinh tế. Một biểu tượng chuyển mình – từ nghèo khó đến tinh tế nhưng không mất hồn quê Giống như nhiều món ăn Việt Nam khác, ốc là minh chứng cho khả năng biến hóa tài hoa của người Việt: từ những nguyên liệu đơn sơ cũng có thể tạo nên những món ăn mang hồn cốt dân tộc. Sự chuyển mình của món ốc – từ món ăn nghèo khó đến đặc sản – cũng chính là sự chuyển mình của văn hóa ẩm thực Việt trong thời kỳ hội nhập. Giữa những đô thị hiện đại, khi những món ăn quốc tế tràn ngập, ốc vẫn giữ được chỗ đứng của riêng mình. Bởi trong vị ngọt của thịt ốc, trong hơi nóng bốc lên từ bát nước luộc thơm mùi lá chanh ấy, người Việt tìm thấy điều mà không món ăn nhập ngoại nào có thể mang lại: một ký ức chung, một sợi dây nối con người với đất đai, một hơi ấm quê nhà. Những ngày đông, khi phố xá mờ hơi sương, khi người người kéo áo cho chặt, chỉ cần đi ngang qua một quán ốc thôi, nghe tiếng nước sôi ùng ục và ngửi mùi lá chanh thoảng ra từ nồi luộc, ta như thấy cả tuổi thơ, cả miền quê và những ngày xưa cũ hiện về. Món ăn đấy trở thành một phần ký ức tập thể của người Việt – dù là ai, ở đâu, thành thị hay nông thôn, già hay trẻ – đều có thể tìm thấy mình trong đó. Và có lẽ, chính sự bình dị ấy khiến món ốc trở thành món ăn của mùa đông, của sự sum họp và của tình người ấm áp.[hoasen] Xem thêm bài viết liên quan:

• Hương núi, vị rừng trong từng ống cơm lam Tây Bắc
• Mắm: Giọt tinh tuý truyền đời trên mâm cơm Việt
• Bản giao hưởng của chè 3 miền